Tin thị trường

Từ ngày 01/07/2026, các quy định mới về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa chính thức được triển khai theo lộ trình của Nghị định 37/2026/NĐ-CP, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên mức độ rủi ro, tăng cường hậu kiểm và đẩy mạnh số hóa. Những thay đổi này được kỳ vọng góp phần đơn giản hóa thủ tục, nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.

1. Chuyển sang quản lý chất lượng dựa trên mức độ rủi ro Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý của Nghị định 37/2026/NĐ-CP là việc phân loại sản phẩm, hàng hóa theo 03 mức độ rủi ro: thấp, trung bình và cao. Việc xác định mức độ rủi ro được thực hiện dựa trên các yếu tố như bằng chứng khoa học, dữ liệu thực tiễn, khả năng quản lý của cơ quan nhà nước và mức độ ảnh hưởng tiềm ẩn đối với sức khỏe, tính mạng con người, môi trường hoặc các lợi ích công cộng. Cách tiếp cận này giúp nguồn lực quản lý nhà nước được tập trung nhiều hơn vào những nhóm hàng hóa có nguy cơ cao, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhóm hàng có mức độ rủi ro thấp và trung bình. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa phương thức quản lý chất lượng hàng hóa tại Việt Nam. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc xác định đúng nhóm hàng và mức độ rủi ro sẽ ngày càng có ý nghĩa trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, thực hiện kiểm tra chất lượng và tổ chức thông quan. 2. Đơn giản hóa thủ tục, tăng cường cơ chế miễn và giảm kiểm tra Nghị định mới cũng đưa ra các cơ chế miễn, giảm kiểm tra chất lượng đối với một số trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định. Đặc biệt, đối với hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao, doanh nghiệp có thể được áp dụng chế độ giảm kiểm tra khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu, trong đó có trường hợp có 03 lần nhập khẩu liên tiếp đạt yêu cầu chất lượng đối với cùng nhóm hàng hóa theo các điều kiện quy định. Bên cạnh đó, một số trường hợp hàng hóa nhập khẩu có mức độ rủi ro cao được miễn kiểm tra theo quy định, chẳng hạn hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển; nguyên liệu, vật tư phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu hoặc một số trường hợp đặc thù khác. Đối với hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, Nghị định cũng quy định cơ chế không phải thực hiện lại việc công bố hợp quy trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện. Doanh nghiệp có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ để phục vụ công tác hậu kiểm. Những cơ chế này góp phần chuyển phương thức quản lý từ kiểm tra trước sang kết hợp giữa quản lý rủi ro, kiểm tra có trọng tâm và hậu kiểm, qua đó giảm những khâu xử lý không cần thiết đối với các trường hợp đáp ứng yêu cầu. 3. Đẩy mạnh số hóa và chia sẻ dữ liệu trong quản lý chất lượng Một điểm đáng chú ý khác là việc tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý. Theo quy định mới, cơ quan kiểm tra và cơ quan hải quan có trách nhiệm trao đổi, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý rủi ro và giám sát chất lượng hàng hóa nhập khẩu. Cùng với đó, việc thực hiện thủ tục thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, Cổng Dịch vụ công Quốc gia và các hệ thống thông tin liên quan tiếp tục được đẩy mạnh, hướng tới giảm giấy tờ, hạn chế việc doanh nghiệp phải cung cấp lại những thông tin đã có trên hệ thống và nâng cao tính minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ. Đây là xu hướng phù hợp với quá trình chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp từng bước số hóa quy trình quản lý hồ sơ và dữ liệu hàng hóa. 4. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần chủ động thích ứng Những thay đổi trong cơ chế quản lý chất lượng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại quy trình xuất nhập khẩu, đặc biệt đối với các nhóm hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành. Doanh nghiệp cần lưu ý một số nội dung: - Rà soát danh mục hàng hóa và mã HS, xác định đúng mức độ rủi ro và yêu cầu quản lý tương ứng. - Kiểm tra hồ sơ, chứng từ trước khi thực hiện thủ tục nhập khẩu để hạn chế phát sinh trong quá trình kiểm tra. - Theo dõi các danh mục hàng hóa và quy định chuyên ngành mới được các bộ, ngành ban hành theo lộ trình thực hiện Nghị định. - Chủ động lưu trữ dữ liệu và hồ sơ chất lượng, đặc biệt trong các trường hợp được áp dụng cơ chế miễn hoặc giảm kiểm tra để phục vụ hậu kiểm. - Tăng cường ứng dụng công nghệ và quản lý dữ liệu, tận dụng các nền tảng số trong quá trình thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. Đặc biệt, các danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và cao đã được các bộ, ngành ban hành để cụ thể hóa việc thực hiện Nghị định từ ngày 01/07/2026. Doanh nghiệp cần theo dõi các danh mục thuộc từng lĩnh vực quản lý để xác định chính xác yêu cầu áp dụng đối với từng mặt hàng. 5. Tác động đến hoạt động logistics và chuỗi cung ứng Đối với lĩnh vực logistics, những thay đổi trong quản lý chất lượng hàng hóa có thể tác động trực tiếp đến quá trình chuẩn bị hồ sơ, kiểm tra chuyên ngành, thông quan và tổ chức vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu. Khi quy trình được chuyển mạnh sang quản lý dựa trên rủi ro và tăng cường trao đổi dữ liệu, các doanh nghiệp logistics cần chủ động cập nhật chính sách để tư vấn chính xác cho khách hàng, đồng thời phối hợp hiệu quả giữa các khâu từ khai báo, kiểm tra, thông quan đến vận chuyển. Việc nắm bắt sớm các quy định mới cũng giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ phát sinh chi phí, thời gian chờ hoặc các vấn đề liên quan đến hồ sơ trong quá trình thực hiện dịch vụ logistics. 6. Viettel Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp trong bối cảnh chính sách mới Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng yêu cầu cao về tốc độ, tính minh bạch và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng, việc cập nhật chính sách và chủ động thích ứng với các thay đổi về quản lý nhà nước là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp. Viettel Logistics tiếp tục cập nhật các quy định mới liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và quản lý chất lượng hàng hóa, đồng thời không ngừng nâng cao năng lực vận hành và tư vấn giải pháp phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Việc chủ động nắm bắt chính sách, kết hợp với ứng dụng công nghệ và tối ưu quy trình logistics sẽ góp phần giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế rủi ro phát sinh và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng trong giai đoạn mới. Nghị định 37/2026/NĐ-CP không chỉ tạo ra những thay đổi trong phương thức quản lý chất lượng hàng hóa mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp đẩy mạnh số hóa, chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực quản trị hoạt động xuất nhập khẩu